Mẹ ơi
Ngày Của Mẹ đã qua từ mấy tuần trước, như thường lệ, những đóa hoa hồng, thẻ quà tặng của Ross vẫn được mẹ nhận một cách vui vẻ và chân thành. Con nhìn thấy nụ cười ấm áp của mẹ rồi chợt nhận ra rằng, dù chỉ một tờ thiệp đơn giản “Mừng Ngày Của Mẹ” thì có lẽ cũng tốt như là những thứ xa xỉ khác trong mắt của mẹ.
Hôm nay, cũng như bao ngày khác, con lái xe chở mẹ về. Những túi đựng khăn bẩn cần được đem về giặt sạch gần như càng ngày càng nhỏ lại. Con biết là tình hình kinh tế và chuyện nhà nước cắt giảm ngày công đã ít nhiều ảnh hưởng việc làm ăn của mẹ. Có thể đó là chuyện tốt, vì mẹ giờ có thêm thời gian cho bản thân mình để nghỉ ngơi. Bốn mươi phút lái xe từ tiệm về nhà vừa đủ thời gian để mẹ chợp mắt, tạm thời gác đi mọi mệt mỏi của ngày làm việc dài. Chốc chốc, con thường nhìn qua và lắng nghe hơi thở sâu của mẹ; đôi khi, con thầm tự hỏi nếu mẹ thậm chí có chút thời gian hoặc tí năng lượng nào để mơ mộng hay đơn giản là thả hồn vào một thế giới mới, một thế giới khác xa so với thế giới của ngày hôm nay.
Con nghĩ không biết hàng ngàn bà mẹ tị nạn khác có biết là họ cùng chia sẻ một mẫu số chung, họ, những cuộc đời mãi mãi gắn kết với nhau, đều có cùng số phận và định mệnh. Đặt chân đến mảnh đất mới, một đất nước được đánh bóng là “xứ sở của tự do và cơ hội”, ai ai cũng có thể tự lập nghiệp làm ông bà chủ, nhưng sâu thẳm trong tiềm thức, nó không chỉ là vấn đề cơm áo gạo tiền. Cái công việc mà mẹ bươn chải để trang trải cho nhà bảy người chúng ta và trả tiền học của chúng con đang làm sức khỏe của mẹ kém đi từng ngày, từng ngày một. Những năm tháng gọt dũa, sơn, mài, đắp móng tay, hít vào những thứ bột và hóa chất chính bản thân mẹ cũng biết là độc hại, con nhìn mẹ và đôi bàn tay bị biến dạng, tự hỏi biết đến khi nào năm đứa con của mẹ mới có thể bù đắp được những gì mẹ đã hy sinh cho chúng con.
Lịch làm việc hằng ngày: một tuần sáu ngày, mười giờ một ngày, ấy vậy mà mẹ vẫn giữ được nụ cười trên mặt. Dù phải đối mặt với sự trêu chọc và quấy rối của khách hàng, mẹ vẫn biết ơn họ, bởi họ là những người giúp mẹ có thức ăn đặt trên bàn. Nhưng đôi khi, họ cũng là nguồn gốc của không ít nỗi buồn và phiền toái. Mẹ vẫn hòa đồng và thân thiện với họ, bất kể sự khác biệt văn hóa và khoản cách tuổi tác. Mẹ phục vụ họ, kể cả những ai không chịu được giọng nói đặc tiếng người Việt Nam, hay diện mạo khiêm tốn, hoặc cả sự cách biệt văn hóa. Ngay cả khi họ vô tâm bật cười và quay lại bắt chước làm trò cười, chế diễu công việc của mẹ, biến nó thành những chuyện cười tưởng như vô hại, mẹ vẫn nhẫn nhịn, chịu đựng như bao bà mẹ khác.
Con tự hỏi không biết mọi người mẹ đang làm việc trong những tiệm làm đẹp trên đường Stockton có nhận ra rằng những lời ủng hộ, động viên của họ có ý nghĩa lớn lao như thế nào với chúng con. Họ đã hào hứng dán hai thông cáo tuyên truyền ngày 17 tháng Một và 2 tháng Hai về việt bình chọn khu Little Saigon tại hội đồng thành phố và ban giám sát. Con không biết họ có biết rằng sự chăm chỉ lao động và hy sinh lớn lao của họ đã không bị quên lãng. Chính nhờ sự ủng hộ, giúp đỡ, và hy sinh của họ đã khuyến khích tám người chúng con đảm nhận dự án này. Chính nhờ sự hiện diện của họ ở tòa thị chính (với một số có thể cũng là lần đầu tiên đặt chân đến tòa thị chính) đã làm cho chúng con cảm thấy tin tưởng và chắc chắc rằng những gì đang làm là có ý nghĩa lịch sử và đáng giá.
Hàng trăm người ủng hộ đã đến đễ hộ trợ trong sự kiện ngày hai tháng Hai năm 2010. Với số phiếu bầu nhất chí 9-0 phê duyệt cho khu Little Saigon, tiếng hoan hô cổ vũ và sự hân hoan chiến thắng của hơn 200 người nguồi chính diện dưới hàng khán giả và 180 người ngồi trên lầu đã dường như nuốt trọn căn phòng. Đó là một minh chứng, sự công nhận, bằng chứng đóng góp của họ. Đêm đó là lễ kỉ niệm của toàn thể cộng đồng, nhưng đối với những người mẹ, đó là giây phút mà họ hãnh diện củng cố giá trị bản thân, đóng góp, và khẳng định vai trò của họ như những người mẹ, cũng như là một thành viên của cộng đồng.
Đối với những người khác cũng như xã hội hiện nay, người ta coi mẹ là một người làm móng tay, thợ cắt tóc, hay đơn giản là một người làm công. Với chúng con, mẹ là một ví dụ sáng ngời của 1 người mẹ Việt Nam gặp phải bao nhiêu khó khăn và trở ngại, nhưng vẫn giữ gìn những phẩm chất đáng tự hào. Quá nhiều lần con trở nên bận rộn với cuộc sống của bản thân, đọc được, viết được, nói được tiếng Anh thông thạo, hãnh diện mang trên mình cái danh “Người Mỹ”, được đi học và sống cuộc sống mà mình mơ ước, còn mẹ, sẽ không bao giờ có được.
Con biết là mẹ có mơ ước và hy vọng của riêng mình. Mẹ cũng từng là một đứa trẻ, từng là một học sinh từ trường đi học về, từng hãnh diện về thành tích và điểm số của mình, từng mơ ước là một ngày nào đó sẽ trở thành y tá, bác sĩ, giáo viên.
Ngày mà xe tăng lăn vào Sài Gòn và con tàu mẹ cập bến nước Mỹ, với nhiều người đó là giấc mơ thành hiện thực. Với mẹ, đó là một thực tế ngoài tầm kiểm soát của mình; một gia đình để nuôi sống, không có thời gian cho trường lớp đào tạo,không được nơi nào hay ai đó cưu mang giúp đỡ… Một kẻ lạ mặt trên mảnh đất lạ, là kẻ mà đã sống sót qua sóng nước biển lênh đênh, đối mặt những cơn bão, cướp biển, những biến động chính trị và nạn phân biệt đối xử, mẹ tiếp tục sống, ngày qua ngày, với hy vọng một ngày nào đó những gì mẹ làm sẽ được ghi nhớ. Chúng con nhớ.